୧୯୭୧ ଯୁଦ୍ଧରେ ପାକିସ୍ତାନର ବୁଡ଼ାଜାହାଜ ଗାଜି ଉପରେ ଡାଇଭିଂ ଅପରେସନ୍ କରିଥିବା ଭାରତ ପୁଣିଥରେ ଏକ ନୂତନ ଅବତାରରେ INS ନିସ୍ତାର ଯୁଦ୍ଧ ଜାହାଜ ଆଣିବାକୁ ଯାଉଛି। ଗୁରୁବାର ଦିନ ବିଶାଖାପାଟନମ୍ ଠାରେ ଥିବା ହିନ୍ଦୁସ୍ତାନ ଶିପିୟାର୍ଡ ନୌସେନା ମୁଖ୍ୟଙ୍କ ଉପସ୍ଥିତିରେ INS ନିସ୍ତାର ଏବଂ INS ନିପୁଣ ଆରମ୍ଭ କରିଥିଲା | ଭାରତୀୟ ନୌସେନା ଅନୁଯାୟୀ ହିନ୍ଦୁସ୍ତାନ ସିପିୟାର୍ଡ ଲିମିଟେଡ୍ ଦ୍ୱାରା ନିର୍ମିତ ଉଭୟ ନିଷ୍ଟାର ଏବଂ ନିପୁଣ ଡାଇଭ୍ ସପୋର୍ଟ ଜାହାଜ କରୁଛନ୍ତି।
ବୁଡ଼ାଜାହାଜର ଗଭୀର ସମୁଦ୍ର ଜଳମଗ୍ନ ସମୟରେ ସନ୍ଧାନ ଏବଂ ଉଦ୍ଧାର କାର୍ଯ୍ୟରେ ଡାଇଭିଂ ସପୋର୍ଟ ଭେସେଲ (DSV) ବ୍ୟବହୃତ ହୁଏ। ଏହା ବ୍ୟତୀତ ଏହି ପ୍ରକାର ଯୁଦ୍ଧ ଜାହାଜ ସମୁଦ୍ରରେ ଅନୁସନ୍ଧାନ ଏବଂ ହେଲିକପ୍ଟର କାର୍ଯ୍ୟ ପାଇଁ ମଧ୍ୟ ବ୍ୟବହୃତ ହୁଏ | ନିସ୍ତାର ଏବଂ ନିପୁଣ ହେଉଛି ପ୍ରଥମ DSV ଜାହାଜ, ଯାହା ଆତ୍ମନିର୍ଭରଶୀଳ ଭାରତ ଅଧୀନରେ ଦେଶରେ ଉତ୍ପାଦିତ ହେଉଛି | ଏହି ଜାହାଜର ଲମ୍ବ ୧୧୮ ମିଟର ଏବଂ ଚଉଡା ୨୩ ମିଟର, ଯାହାର ଓଜନ ୯୩୫୦ ଟନ୍। ନୌସେନା ଅନୁଯାୟୀ ଏହି ଦୁଇଟି ଜାହାଜରେ ୮୦ ପ୍ରତିଶତ ସ୍ୱଦେଶୀ ଉପକରଣ ରହିଛି।
‘ଐତିହାସିକ ମୁହୂର୍ତ୍ତ’
ନୌସେନାର ପରମ୍ପରା ଅନୁଯାୟୀ ଗୁରୁବାର ଦିନ ନୌସେନା ମୁଖ୍ୟ ଆଡମିରାଲ ଆର ହରି କୁମାର ଜାହାଜକୁ ବଙ୍ଗୋପସାଗରରେ ଲଞ୍ଚ କରିଛନ୍ତି। ଏହି ଅବସରରେ ନୌସେନା ମୁଖ୍ୟ ଆର ହରି କୁମାର ଏହାକୁ ଏକ ଐତିହାସିକ ମୁହୂର୍ତ୍ତ ବୋଲି କହିଛନ୍ତି। ସେ କହିଛନ୍ତି ଯେ ୧୯୭୧ ଯୁଦ୍ଧରେ ନିସ୍ତାରର ପୁରୁଣା ଅବତାର ଅର୍ଥାତ୍ INS ନିସ୍ତାର ପାକିସ୍ତାନର ଗାଜି ବୁଡ଼ାଜାହାଜରେ ଏକ ସଫଳ ଡାଇଭିଂ ଅପରେସନ୍ କରି ନୌସେନାକୁ ବହୁତ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ସୂଚନା ଦେଇଥିଲା।
୧୯୭୨ ଯୁଦ୍ଧରେ ପାକିସ୍ତାନର ଗାଜି ବୁଡ଼ାଜାହାଜ ବିଶାଖାପାଟନମ୍ ହାରବର୍ ନିକଟ ବଙ୍ଗୋପସାଗରରେ ବୁଡ଼ି ଯାଇଥିଲା। ସେହି ବର୍ଷ ଭାରତ ରୁଷରୁ ଏକ ଡାଇଭିଂ ସପୋର୍ଟ ଭେସେଲ (DSV) ନେଇଥିଲା, ଯାହାର ନାମ ନିସ୍ତାର ଥିଲା। ୧୯୮୯ ରେ, ଏହି ଜାହାଜ ନୌସେନାରୁ ଅବସର ନେଇଥିଲା | ସେହି ନାମରେ ନୂଆ ନିସ୍ତାର DSV ପ୍ରସ୍ତୁତ କରାଯାଉଛି।
ନିସ୍ତାର ଏବଂ ନିପୁନ୍ ଉନ୍ମୋଚନ ଅବସରରେ ଆଡମିରାଲ୍ ହରି କୁମାର କହିଛନ୍ତି ଯେ ଭାରତୀୟ ନୌସେନା କେବଳ ଦେଶର ସାମୁଦ୍ରିକ ସୀମାକୁ ସୁରକ୍ଷା ଦେଇନାହିଁ, ବରଂ ପ୍ରତିରକ୍ଷା କ୍ଷେତ୍ରରେ ଆତ୍ମନିର୍ଭରଶୀଳ ହେବାର ସଂକଳ୍ପ ଯୋଗୁଁ ରାଷ୍ଟ୍ର ନିର୍ମାଣରେ ମଧ୍ୟ ବିଶେଷ ଅବଦାନ ରହିଛି। ସେ କହିଛନ୍ତି ଯେ ବର୍ତ୍ତମାନ ନୌସେନାର ୪୫ ଟି ଜାହାଜ ଏବଂ ବୁଡ଼ାଜାହାଜ ନିର୍ମାଣର ବିଭିନ୍ନ ପର୍ଯ୍ୟାୟରେ ଅଛି। ସେଥିମଧ୍ୟରୁ ୪୩ ଟି ସ୍ୱଦେଶୀ ଜାହାଜ ସିପୟାର୍ଡରେ ନିର୍ମାଣ କରାଯାଉଛି।