ଭାରତର ରାଷ୍ଟ୍ରପତି ନିର୍ବାଚନ ସହିତ ଜଡିତ କିଛି ରୋଚକ ତଥ୍ୟ; ସ୍ଵାଧୀନତା ପରଠାରୁ ଆଜି ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ କଣ ରହିଛି ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଘଟଣାବଳୀ ଜାଣନ୍ତୁ
୧୫ ତମ ରାଷ୍ଟ୍ରପତି ନିର୍ବାଚନ ପାଇଁ ଦେଶରେ ମତଦାନ ଚାଲିଛି। ବିରୋଧୀ ପ୍ରାର୍ଥୀ ଯଶବନ୍ତ ସିହ୍ନାଙ୍କ ବିରୋଧରେ ବିଜେପି ନେତୃତ୍ୱାଧୀନ ଏନଡିଏ ପ୍ରାର୍ଥୀ ଦ୍ରୌପଦୀ ମୁର୍ମୁଙ୍କ ବିରୋଧରେ ମୁକାବିଲା ହୋଇଛି। ତେବେ ଏନଡିଏ ପ୍ରାର୍ଥୀ ଦ୍ରୌପଦୀ ମୁର୍ମୁଙ୍କ ବିଜୟର ସମ୍ଭାବନା ଅଧିକ। ତାଙ୍କୁ ୬୧ ପ୍ରତିଶତରୁ ଅଧିକ ଭୋଟ୍ ମିଳିବ ବୋଲି ଆଶା କରାଯାଉଥିବାବେଳେ ବିରୋଧୀଦଳ ପ୍ରାର୍ଥୀ ଯଶୱନ୍ତ ସିହ୍ନାଙ୍କ ଭୋଟ୍ ଦୃଷ୍ଟିରୁ ଏତେ ଭାରୀ ନୁହେଁ। ସେ ୩୯ ପ୍ରତିଶତ ଭୋଟ୍ ପାଇବାର ସମ୍ଭାବନା ରହିଛି। ଦେଶର ମହାମହିମଙ୍କ ନିର୍ବାଚନ ବିଷୟରେ କିଛି ରୋଚକ ତଥ୍ୟ ଦେବାକୁ ଯାଉଛୁ।
ରାଷ୍ଟ୍ରପତି ନିର୍ବାଚନରେ ସବୁଠାରୁ ବଡ ବିଜୟର ରେକର୍ଡ
ବର୍ଷ ୧୯୫୦
ଉଲ୍ଲେଖନୀୟ ଯେ, ୧୯୫୦ ମସିହାରେ, ଭାରତ ଏକ ଗଣତନ୍ତ୍ର ଦେଶ ହୋଇଗଲା | ୨୬ ଜାନୁୟାରୀ ୧୯୫୦ ରେ, ବିଧାନସଭା ଡ Dr. ରାଜେନ୍ଦ୍ର ପ୍ରସାଦଙ୍କୁ ଦେଶର ପ୍ରଥମ ରାଷ୍ଟ୍ରପତି ଭାବରେ ମନୋନୀତ କରିଥିଲା। ଭାରତରେ ପ୍ରଥମ ଥର ପାଇଁ, ୨ ମଇ ୧୯୫୨ ରେ, ରାଷ୍ଟ୍ରପତି ନିର୍ବାଚନ ପାଇଁ ଭୋଟ୍ ଦିଆଯାଇଥିଲା | ଏହି ନିର୍ବାଚନରେ ମୋଟ ୬,୦୫,୩୮୬ ଭୋଟ୍ ଦିଆଯାଇଥିଲା | ଏଥିରେ ଡକ୍ଟର ପ୍ରସାଦ ୫,୦୭,୪୦୦ ଭୋଟ୍ ପାଇଛନ୍ତି। ତାଙ୍କର ପ୍ରତିଦ୍ୱନ୍ଦ୍ୱୀ କେ.ଟି ଶାହା ୯୨,୮୨୭ ଭୋଟ୍ ପାଇଛନ୍ତି। ଉଭୟ ଗ୍ରହଣ କରିଥିବା ଭୋଟ୍ ରେ ୪,୧୪,୫୭୩ ର ଏକ ବଡ଼ ପାର୍ଥକ୍ୟ ଥିଲା।
ବର୍ଷ ୧୯୫୭
ଏହା ପରେ ୧୯୫୭ ମସିହାରେ ଏହି ପଦ ପାଇଁ ନିର୍ବାଚନ ଅନୁଷ୍ଠିତ ହୋଇଥିଲା। ସେହି ବର୍ଷ ତାଙ୍କ ବିପକ୍ଷ ଭାବେ ଚୌଧୁରୀ ହରିରାମ ଏବଂ ନାଗେନ୍ଦ୍ର ନାରାୟଣ ଦାସ ଛିଡା ହୋଇଥିଲେ। ଏହି ନିର୍ବାଚନରେ ଦେଶର ପ୍ରଥମ ରାଷ୍ଟ୍ରପତି ଡକ୍ଟର ପ୍ରସାଦ ୪,୫୯,୬୯୮ ଭୋଟ୍ ପାଇଥିଲେ। ଡ. ପ୍ରସାଦ ସେତେବେଳେ ୯୯ ପ୍ରତିଶତ ଭୋଟର ଚମତ୍କାର ଚିତ୍ର ପାଇଥିଲେ। ତାଙ୍କର ବିରୋଧୀ ପ୍ରାର୍ଥୀ ଚୌଧୁରୀ ହରିରାମଙ୍କୁ ୨୬୭୨ ଏବଂ ନାଗେନ୍ଦ୍ର ଦାସଙ୍କୁ ୨୦୦୦ ଭୋଟ ମିଳିଥିଲା।
ବର୍ଷ ୧୯୬୨
ସର୍ଭପଲ୍ଲୀ ରାଧାକୃଷ୍ଣନଙ୍କ ଦ୍ୱିତୀୟ ନାମ ବଡ଼ ବିଜୟରେ ଆସିଛି | ୧୯୬୨ ର ତୃତୀୟ ରାଷ୍ଟ୍ରପତି ନିର୍ବାଚନରେ କଂଗ୍ରେସ ଉପରାଷ୍ଟ୍ରପତି ସର୍ଭପଲ୍ଲୀ ରାଧାକ୍ରିଷ୍ଣନଙ୍କୁ ପ୍ରାର୍ଥୀ ଭାବରେ ମନୋନୀତ କରିଥିଲା। ସେ ୫,୫୩,୦୬୭ ଭୋଟ୍ ପାଇଥିବାବେଳେ ତାଙ୍କ ବିପକ୍ଷରେ ଠିଆ ହୋଇଥିବା ଚୌଧୁରୀ ହରିରାମ୍ ମାତ୍ର ଛଅ ହଜାରରୁ କିଛି ଅଧିକ ଭୋଟ୍ ପାଇଥିଲେ। ତୃତୀୟ ପ୍ରାର୍ଥୀ ଯମୁନା ପ୍ରସାଦ ତ୍ରିସୁଲିଆ ୩,୫୩୭ ଭୋଟ ପାଇଥିଲେ।
ବର୍ଷ ୧୯୯୭
୧୯୯୭ ନିର୍ବାଚନ ରାଷ୍ଟ୍ରପତି ନିର୍ବାଚନ ଇତିହାସରେ ଏକ ସ୍ମରଣୀୟ ଥିଲା | ତା’ପରେ ୟୁନାଇଟେଡ୍ ଫ୍ରଣ୍ଟ ସରକାର ଏବଂ କଂଗ୍ରେସ କେ.ଆର ନାରାୟଣନଙ୍କୁ ସେମାନଙ୍କର ପ୍ରାର୍ଥୀ କରିଥିଲେ। ନିର୍ବାଚନ ଆୟୋଗରେ ସଂସ୍କାର ପାଇଁ ପ୍ରସିଦ୍ଧ ଟିଏନ୍ ସେଶାନ୍ ତାଙ୍କ ବିରୋଧରେ ଠିଆ ହୋଇଥିଲେ। ଏଥିରେ କେ.ଆର ନାରାୟଣନ ୯,୫୬,୨୯୦ ଭୋଟ୍ ପାଇଥିବାବେଳେ ବିରୋଧୀ ସେଶନଙ୍କୁ ମାତ୍ର ୫୦,୩୬୧ ଭୋଟ୍ ପାଇଥିଲେ। ସେହି ସମୟରେ, ସେଶନ୍ କେବଳ ଶିବସେନା ଏବଂ କିଛି ସ୍ଵାଧୀନ ବ୍ୟକ୍ତିଙ୍କ ସମର୍ଥନ ମିଳିଥିଲା।
ବର୍ଷ ୨୦୦୨
ଦେଶର ପ୍ରସିଦ୍ଧ ବୈଜ୍ଞାନିକ ରାଷ୍ଟ୍ରପତି ଏପିଜେ ଅବଦୁଲ କଲାମଙ୍କ ନାମ ମଧ୍ୟ ରାଷ୍ଟ୍ରପତି ନିର୍ବାଚନରେ ସବୁଠୁ ବଡ ବିଜୟ ଜିତିବାର ରେକର୍ଡ ରହିଛି। ସେ ୨୦୦୨ ନିର୍ବାଚନରେ କ୍ୟାପଟେନ ଲକ୍ଷ୍ମୀ ସେହଗଲଙ୍କ ବିରୋଧରେ ପ୍ରତିଦ୍ୱନ୍ଦ୍ୱିତା କରିଥିଲେ। ରାଷ୍ଟ୍ରପତି ଏପିଜେ ଅବଦୁଲ କଲାମ ୧୦,୩୦,୨୫୦ ଭୋଟ୍ ମଧ୍ୟରୁ ୯,୨୨,୮୮୪ ଭୋଟ ପାଇଥିବାବେଳେ ତାଙ୍କ ବିରୋଧୀ କ୍ୟାପଟେନ ସେହଗାଲ ମାତ୍ର ୧,୦୭,୩୩୬ ଭୋଟ୍ ପାଇଥିଲେ।
ଯେତେବେଳେ ବହୁତ କମ୍ ଭୋଟ୍ ଜିତି ରାଷ୍ଟ୍ରପତି ହୋଇଥିଲେ
ତେବେ ୧୯୬୭ ମସିହାରେ ରାଷ୍ଟ୍ରପତି ନିର୍ବାଚନରେ ୧୭ ଜଣ ପ୍ରାର୍ଥୀ ମଇଦାନରେ ଥିଲେ। ସମସ୍ତଙ୍କୁ ପଛରେ ଛାଡି ଡକ୍ଟର ଜାକିର ହୁସେନ୍ ଜିତିଥିଲେ। ସେ ୪,୭୧,୨୪୪ ଭୋଟ୍ ପାଇଲେ | ତାଙ୍କ ବିଜୟର ଏହି ବ୍ୟବଧାନ ବିରୋଧୀ ପ୍ରାର୍ଥୀ କୋଟା ସୁବାରାଓଙ୍କ ଭୋଟ୍ ଠାରୁ ବହୁତ କମ୍ ଥିଲା। କୋଟା ସୁବାରାଓଙ୍କୁ ୩,୬୩,୯୭୧ ଭୋଟ୍ ମିଳିଥିଲା | ଭୋଟର ଏହି ପାର୍ଥକ୍ୟ କେବଳ ୧୦୭,୨୭୩ ଥିଲା | ତେବେ, ୩ ମଇ ୧୯୬୯ ରେ ଡ. ହୁସେନ୍ଙ୍କ ଦେହାନ୍ତ ପରେ ପ୍ରଧାନ ବିଚାରପତି ମହମ୍ମଦ ହିଦାୟତୁଲ୍ଲାଙ୍କୁ ୩୫ ଦିନ ପାଇଁ କାର୍ଯ୍ୟକାରୀ ରାଷ୍ଟ୍ରପତି କରାଯାଇଥିଲା।
ଯେତେବେଳେ ବିନା ନିର୍ବାଚିତ ହୋଇଥିଲେ ରାଷ୍ଟ୍ରପତି
ଦେଶର ରାଷ୍ଟ୍ରପତି ନିର୍ବାଚନରେ, ୧୯୭୭ ବର୍ଷକୁ ଏପରି ନିର୍ବାଚନ ଭାବରେ ସ୍ମରଣ କରାଯାଇଥାଏ | ଯେତେବେଳେ ଏହି ସର୍ବୋଚ୍ଚ ସାମ୍ବିଧାନିକ ପଦବୀ ପାଇଁ ନୀଲମ ସଞ୍ଜୀବ ରେଡ୍ଡୀ ବିନା ନିର୍ବାଚିତ ହୋଇଥିଲେ। ତତ୍କାଳୀନ ରାଷ୍ଟ୍ରପତି ଫଖରୁଦ୍ଦିନ ଅଲି ଅହମ୍ମଦଙ୍କ ମୃତ୍ୟୁ ହେତୁ ଫେବୃଆରୀ ୧୯୭୭ ରେ ରାଷ୍ଟ୍ରପତି ପଦ ଖାଲି ପଡିଥିଲା। ଏହି ନିର୍ବାଚନରେ ୩୭ ଜଣ ପ୍ରାର୍ଥୀ ନିଜର ପ୍ରାର୍ଥୀ ଉପସ୍ଥାପନ କରିଥିଲେ। ଏହି ନିର୍ବାଚନରେ ରିଟର୍ଣ୍ଣିଂ ଅଫିସର ୩୬ ଟି ନାମାଙ୍କନ ଗ୍ରହଣ କରିନଥିଲେ। ଫଳାଫଳ ହେଲା ଯେ ନୀଲମ ସଞ୍ଜୀବ ରେଡ୍ଡୀ ବିନା ନିର୍ବାଚନରେ ନିର୍ବାଚିତ ହୋଇଥିଲେ।
ଅଧା କାର୍ଯ୍ୟକାଳରେ କରିଥିଲେ ମୃତ୍ୟୁ ବରଣ
ଭାରତର ରାଷ୍ଟ୍ରପତି ନିର୍ବାଚନ ଇତିହାସରେ ଦୁଇଜଣ ରାଷ୍ଟ୍ରପତି ଅଛନ୍ତି ଯେଉଁମାନେ ସେମାନଙ୍କର କାର୍ଯ୍ୟକାଳ ଶେଷ ହେବା ପୂର୍ବରୁ ମୃତ୍ୟୁ ବରଣ କରିଛନ୍ତି। ଏଥିମଧ୍ୟରେ ରାଷ୍ଟ୍ରପତି ଜାକିର ହୁସେନ୍ ଏବଂ ଫଖରୁଦ୍ଦିନ ଅଲି ଅହମ୍ମଦ ଅଛନ୍ତି। ଦୁହେଁ ଏହି ପଦରେ ତିନି ବର୍ଷରୁ କମ୍ ସମୟ ରହିପାରିଥିଲେ | ଜାକିର ହୁସେନ୍ ୩ ମଇ ୧୯୬୯ ରେ ମୃତ୍ୟୁବରଣ କରିଥିବାବେଳେ ଫଖରୁଦ୍ଦିନ ଅଲି ଅହମ୍ମଦ ୧୧ ଫେବୃଆରୀ ୧୯୭୭ ରେ ମୃତ୍ୟୁ ବରଣ କରିଥିଲେ।
ଏପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ୧୪ ଜଣ ରାଷ୍ଟ୍ରପତି ନିର୍ବାଚିତ ହୋଇଛନ୍ତି
ସ୍ୱାଧୀନତା ପରେ, ୧୯୫୦ ରୁ ୨୦୧୭ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ, ବର୍ତ୍ତମାନ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଦେଶ ୧୪ ଟି ମହିମା ପାଇଛି | ଏଥିମଧ୍ୟରୁ ୧୨ ଜଣ ରାଷ୍ଟ୍ରପତି ସେମାନଙ୍କ କାର୍ଯ୍ୟକାଳ ସମାପ୍ତ କରିଛନ୍ତି। ଦେଶର ପ୍ରଥମ ରାଷ୍ଟ୍ରପତି ଡକ୍ଟର ରାଜେନ୍ଦ୍ର ପ୍ରସାଦ (ଡକ୍ଟର ରାଜେନ୍ଦ୍ର ପ୍ରସାଦ) ଙ୍କ ନାମ ଦୁଇଥର ଦେଶର ରାଷ୍ଟ୍ରପତି ହେବାର ରେକର୍ଡ ରହିଛି।