ଓଡିଶାର ପ୍ରଥମ ମହିଳା ସ୍ୱାଧୀତନା ସଂଗ୍ରାମୀ ‘ରମା ଦେବୀ’

ଓଡିଆ ନ୍ୟୁଜ (ବ୍ୟୁରୋ) : ଭାରତବର୍ଷ ସ୍ୱାଧୀନତାର ଲାଭ କରିବାରେ ଓଡ଼ିଶାର ଥିଲା ପ୍ରମୁଖ ଭୂମିକା। ସ୍ୱାଧୀନତା ପାଇଁ ଘର ସଂସାରକୁ ତ୍ୟାଗ କରି ଭାରତ ମା ଓଠରେ ହସ ଫୁଟାଇବାକୁ ଦିନ ରାତି ଏକାଠି କରି ଲହୁଲୁହାଣ ହୋଇଥିଲେ ଆମ ସଂଗ୍ରାମୀ । ଫିରିଙ୍ଗି ସେନାକୁ ଦେଇଥିଲେ ଉଚିତ ଜବାବ। ଦୀର୍ଘ ଦିନର ସଂଘର୍ଷ ପରେ ମିଳିଥିଲା ସ୍ୱାଧୀନତା। ସ୍ୱାଧୀନ ଭାରତ ପାଇଁ ନିଜର ପ୍ରାଣବଳି ଦେବାକୁ ପଛାଇ ନଥିଲେ ଓଡ଼ିଶାର ବୀରମାନେ। ଅନେକ ମହିଳା ବି ଦେଖାଇଥିଲେ ନିଜର ପରାକାଷ୍ଠା। ସେମାନେ ମଧ୍ୟରେ ଥିଲେ ବିଶିଷ୍ଟ ସମାଜସେବୀ ଓ ସ୍ବାଧୀନତା ସଂଗ୍ରାମୀ ରମାଦେବୀ ଚୌଧୁରୀ ।

୧୮୯୯ ମସିହା ଡିସେମ୍ବର ୩ ତାରିଖରେ କଟକ ସତ୍ୟଭାମାପୁରର ଏକ ଆଭିଜାତ୍ୟ ପରିବାରରେ ତାଙ୍କ ଜନ୍ମ ହୋଇଥିଲା । ସେ ଥିଲେ ଉତ୍କଳ ଗୌରବ ମଧୁସୂଦନ ଦାସଙ୍କ ଝିଆରୀ। ମାତ୍ର ୧୫ ବର୍ଷ ବୟସରେ ଗୋପବନ୍ଧୁ ଚୌଧୁରୀଙ୍କୁ ସେ ବିବାହ କରିଥିଲେ । ଘରର ଚାରିକାନ୍ଥ ମଧ୍ୟରେ ନିଜକୁ ବନ୍ଦ କରି ରଖିବା ପରିବର୍ତ୍ତେ ୧୯୨୧ ମସିହାରେ ସେ ସ୍ବାଧୀନତା ସଂଗ୍ରାମରେ ସାମିଲ ହୋଇଥିଲେ। ଚାଲିଚାଲି ଗାଁ ଗାଁ ବୁଲି ଲୋକମାନଙ୍କ ମନରୁ ଅନ୍ଧବିଶ୍ବାସ ଓ କୁସଂସ୍କାର ଦୂର କରିବା ପାଇଁ ଅହରହ ଉଦ୍ୟମ କରୁଥିଲେ ସେ । ୧୯୩୦ ମସିହାରେ ଇଞ୍ଚୁଡ଼ି ଲବଣ ସତ୍ୟାଗ୍ରହରେ ଯୋଗଦେଇ ତାଙ୍କୁ ଜେଲ ଯିବାକୁ ପଡ଼ିଥିଲା । ଖଦିର ପ୍ରସାର, ହରିଜନଙ୍କ ସେବା ଓ ନାରୀ ଶିକ୍ଷାର ପ୍ରସାର ପାଇଁ ସେ କାମ କରିଥିଲେ। ସେ ଯାଜପୁରର ବରିଠାରେ ଏକ ଆଶ୍ରମ କରିଥିଲେ, ଯାହାକୁ ଗାନ୍ଧିଜୀ ସେବାଘରର ଆଖ୍ୟା ଦେଇଥିଲେ। ୧୯୪୨ରେ ଭାରତଛାଡ଼ ଆନ୍ଦୋଳନରେ ସାମିଲ ହୋଇ ସପରିବାର ଗିରଫ ହୋଇଥିଲେ। ଓଡ଼ିଶାରେ ଭୂଦାନ ଆନ୍ଦୋଳନର ସଫଳତା ପଛରେ ଥିଲା ରମାଦେବୀଙ୍କର ଗୁରୁତ୍ବପୂର୍ଣ୍ଣ ଭୂମିକା। ଭାରତ-ଚୀନ ଯୁଦ୍ଧ ବେଳେ ଆସାମ ଯାଇ ଆହତ ଭାରତୀୟ ଯବାନଙ୍କର ସେ ସେବା କରିଥିଲେ। ମହିଳା ସଶକ୍ତିକରଣ ତଥା ସାମାଜିକ ସଂସ୍କାର ପାଇଁ ନିଜ ଜୀବନକୁ ଉତ୍ସର୍ଗ କରିଥିଲେ। ଓଡ଼ିଶାର ମା’ ଭାବେ ପ୍ରସିଦ୍ଧ ଲାଭକରିଥିଲେ ରମାଦେବୀ।

ମହିଳା ଶିକ୍ଷା ଏବଂ ସଶକ୍ତିକରଣ ପାଇଁ ରମାଦେବୀଙ୍କର ଥିଲା ମହତ୍ବପୂର୍ଣ ଅବଦାନ । ସେ ଦୃଢ ଭାବରେ ବିଶ୍ୱାସ କରିଥିଲେ ଯେ ମହିଳାଙ୍କ ଜୀବନ ଏବଂ ସମାଜରେ ସେମାନଙ୍କର ସ୍ଥିତିକୁ ପରିବର୍ତ୍ତନ କରିବାରେ ଶିକ୍ଷା ହେଉଛି ଏକମାତ୍ର ଚାବିକାଠି। ମହିଳାଙ୍କୁ ଉଚ୍ଚଶିକ୍ଷାର ସୁବିଧା ଯୋଗାଇବା ଏବଂ ସେମାନଙ୍କୁ ସ୍ୱାଧୀନ ଭାବେ ଜୀବନଯାପନ କରିବା ପାଇଁ ଆବଶ୍ୟକ କୌଶଳ ସହିତ ସଜାଇବା ତାଙ୍କର ଦୃଷ୍ଟିକୋଣ ଥିଲା । ମହିଳା ଶିକ୍ଷାକୁ ପ୍ରୋତ୍ସାହିତ କରିବାରେ ତାଙ୍କର ପ୍ରୟାସ ପାରମ୍ପରିକ ପ୍ରତିବନ୍ଧକକୁ ଭାଙ୍ଗିବାରେ ଏବଂ ଅନେକ ମହିଳାଙ୍କୁ ସେମାନଙ୍କ ସ୍ୱପ୍ନକୁ ସାକାର କରିବାରେ ପ୍ରେରଣା ଓଡିଶାରେ ମହିଳା ଆନ୍ଦୋଳନ ଆୟୋଜନ କରିବାରେ ପ୍ରମୁଖ ଭୂମିକା ତୁଲାଇଥିଲେ। ତାଙ୍କର ନିରନ୍ତର ଉଦ୍ୟମ ୧୯୨୯ର ହିନ୍ଦୁ ବିଧବା ପୁନଃବିବାହ ଆଇନ ଏବଂ ୧୯୩୦ର ବୟ ଅଫ୍ କନ୍ସେଣ୍ଟ ଆକ୍ଟ ସମେତ ଅନେକ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ଆଇନ ପ୍ରଣୟନ କରିଥିଲା। ଶିଶୁ ବିବାହ ଏବଂ ଯୌତୁକ ଭଳି ସାମାଜିକ ବ୍ୟାଧିକୁ ଦୂର କରିବା ଦିଗରେ ବିଶେଷ କାର୍ୟ୍ୟ କରିଥିଲେ। ନାରୀବାଦୀ ଆନ୍ଦୋଳନରେ ତାଙ୍କର ଅବଦାନ ଭାରତରେ ମହିଳା ଅଧିକାରର ଅଗ୍ରଗତି ପାଇଁ ପଥ ପରିଷ୍କାର କରିଥିଲା। ୧୯୬୨ ମସିହାରେ ସେ ଓଡ଼ିଶା ବିଧାନସଭାର ପ୍ରଥମ ମହିଳା ଡେପୁଟି ବାଚସ୍ପତି ହୋଇଥିଲେ । ତାଙ୍କର ରାଜନୈତିକ ସଫଳତା କେବଳ ରାଜନୀତିରେ ମହିଳାମାନଙ୍କ ପାଇଁ ଦ୍ୱାର ଖୋଲି ନଥିଲା ବରଂ ତାଙ୍କର ଅଦମ୍ୟ ନିଷ୍ଠା ପ୍ରମାଣ ଭାବରେ କାର୍ୟ୍ୟ କରିଥିଲା। ୧୯୮୫ ମସିହା ଜୁଲାଇ ୨୨ତାରିଖରେ ଶେଷ ନିଶ୍ବାସ ତ୍ୟାଗ କରିଥିଲେ ରମାଦେବୀ। ଜଣେ ଦେଶଭକ୍ତ,ସ୍ବାଧିନତା ସଂଗ୍ରାମୀଙ୍କୁ ହରାଇଥିଲା ମାଟି, ମାତ୍ର ତାଙ୍କ ନିସ୍ବାର୍ଥପର ସେବା,ଜନ୍ମମାଟି ପାଇଁ ତ୍ୟାଗ ମନୋଭାବ ସବୁଦିନ ଅମର ହୋଇରହିଛି ।